RODZINA

W październiku 1936 r. 13-letni Franz Tischler miał bar micwę – rytuał przyjęcia chłopca do grona mężczyzn odpowiedzialnych za swe czyny w świetle żydowskiego prawa religijnego. Była to okazja do wspólnego świętowania spokrewnionych rodów Tischlerów i Haddów. Oba pochodziły z Górnego Śląska, a po przeprowadzce do Breslau na początku XX w. pozostały najbliższą rodziną. [KOMENTARZ […]

Po trwających dziewięć miesięcy zaręczynach Ursula Beyer, zwana przez bliskich Ursel, i Erwin Zadik wzięli ślub we wrześniu 1938 r. Odbył się on w synagodze Pod Białym Bocianem – Erwin pochodził z dużo bardziej religijnej rodziny niż Ursula. Po uroczystości państwo młodzi zapozowali do zdjęcia na balkonie w mieszkaniu Beyerów przy Tauentzienstraße 7 (ul. Kościuszki)

Po trwających dziewięć miesięcy zaręczynach Ursula Beyer, zwana przez bliskich Ursel, i Erwin Zadik wzięli ślub we wrześniu 1938 r. Odbył się on w synagodze Pod Białym Bocianem – Erwin pochodził z dużo bardziej religijnej rodziny niż Ursula. Po uroczystości państwo młodzi zapozowali do zdjęcia na balkonie w mieszkaniu Beyerów przy Tauentzienstraße 7 (ul. Kościuszki).

Zupa z raków, marynowany węgorz, filet cielęcy i gęś, a na deser tort lodowy „Bomba Pücklera” i torciki sernikowe – te specjały znalazły się w weselnym menu Hilde Bornstein i Waltera Herza. Niektóre dania, jak raki i węgorz, były niekoszerne, czyli niedozwolone do spożywania według żydowskiego prawa religijnego, jednak państwo młodzi i ich goście swobodnie […]

W 1892 r. Wilhelm Salomon Freund i jego żona Clara świętowali dwudziestą piątą rocznicę ślubu. Clara założyła wówczas zamówioną specjalnie na tę okazję srebrną tiarę i broszkę. Tak zapoczątkowali tradycję, która wśród ich potomków w Stanach Zjednoczonych przetrwała z drobną modyfikacją do dziś: na dziesiątą i dwudziestą piątą rocznicę panie nadal zakładają tiarę, a broszkę […]

W 1892 r. Wilhelm Salomon Freund i jego żona Clara świętowali dwudziestą piątą rocznicę ślubu. Clara założyła wówczas zamówioną specjalnie na tę okazję srebrną tiarę i broszkę. Tak zapoczątkowali tradycję, która wśród ich potomków w Stanach Zjednoczonych przetrwała z drobną modyfikacją do dziś: na dziesiątą i dwudziestą piątą rocznicę panie nadal zakładają tiarę, a broszkę […]

W 1892 r. Wilhelm Salomon Freund i jego żona Clara świętowali dwudziestą piątą rocznicę ślubu. Clara założyła wówczas zamówioną specjalnie na tę okazję srebrną tiarę i broszkę. Tak zapoczątkowali tradycję, która wśród ich potomków w Stanach Zjednoczonych przetrwała z drobną modyfikacją do dziś: na dziesiątą i dwudziestą piątą rocznicę panie nadal zakładają tiarę, a broszkę […]

W 1892 r. Wilhelm Salomon Freund i jego żona Clara świętowali dwudziestą piątą rocznicę ślubu. Clara założyła wówczas zamówioną specjalnie na tę okazję srebrną tiarę i broszkę. Tak zapoczątkowali tradycję, która wśród ich potomków w Stanach Zjednoczonych przetrwała z drobną modyfikacją do dziś: na dziesiątą i dwudziestą piątą rocznicę panie nadal zakładają tiarę, a broszkę […]

W 1892 r. Wilhelm Salomon Freund i jego żona Clara świętowali dwudziestą piątą rocznicę ślubu. Clara założyła wówczas zamówioną specjalnie na tę okazję srebrną tiarę i broszkę. Tak zapoczątkowali tradycję, która wśród ich potomków w Stanach Zjednoczonych przetrwała z drobną modyfikacją do dziś: na dziesiątą i dwudziestą piątą rocznicę panie nadal zakładają tiarę, a broszkę […]

W 1892 r. Wilhelm Salomon Freund i jego żona Clara świętowali dwudziestą piątą rocznicę ślubu. Clara założyła wówczas zamówioną specjalnie na tę okazję srebrną tiarę i broszkę. Tak zapoczątkowali tradycję, która wśród ich potomków w Stanach Zjednoczonych przetrwała z drobną modyfikacją do dziś: na dziesiątą i dwudziestą piątą rocznicę panie nadal zakładają tiarę, a broszkę […]

Gdy w listopadzie 1921 r. Bercie i Albertowi Haddom urodziło się pierwsze dziecko – córka Ruth Elizabeth – młodzi rodzice otrzymali liczne gratulacje od rodziny i przyjaciół. Postanowili się odwdzięczyć, rozsyłając kartki z podziękowaniami. Ozdobiła je grafika z portretem małej Ruth autorstwa artysty Heinricha Tischlera, który był kuzynem Alberta.

Wygrawerowane inicjały wskazują na właścicieli tych przedmiotów: kieliszek do jajek należał do małego Wernera Peritza, a szczotka do włosów do jego młodszego brata Ernsta. Ich rodzice, Else i Felix Peritzowie, nadali synom typowo niemieckie imiona – był to znak przywiązania do niemieckiej kultury. Tymczasem jeszcze dwa pokolenia wcześniej większość członków rodziny nosiła tradycyjne żydowskie imiona, […]

Wygrawerowane inicjały wskazują na właścicieli tych przedmiotów: kieliszek do jajek należał do małego Wernera Peritza, a szczotka do włosów do jego młodszego brata Ernsta. Ich rodzice, Else i Felix Peritzowie, nadali synom typowo niemieckie imiona – był to znak przywiązania do niemieckiej kultury. Tymczasem jeszcze dwa pokolenia wcześniej większość członków rodziny nosiła tradycyjne żydowskie imiona, […]

Wygrawerowane inicjały wskazują na właścicieli tych przedmiotów: kieliszek do jajek należał do małego Wernera Peritza, a szczotka do włosów do jego młodszego brata Ernsta. Ich rodzice, Else i Felix Peritzowie, nadali synom typowo niemieckie imiona – był to znak przywiązania do niemieckiej kultury. Tymczasem jeszcze dwa pokolenia wcześniej większość członków rodziny nosiła tradycyjne żydowskie imiona, […]

Kilkuletnia Gabrielle Freund czyta książkę w pokoju wypełnionym zabawkami. Jednak nie tylko one otaczały ją w dzieciństwie: Gabrielle dorastała też wśród pamiątek po poprzednich pokoleniach swojej rodziny. Jej ojciec, pediatra Walther Freund, przechowywał w domu między innymi portrety jej dziadka Wilhelma Salomona Freunda, radnego miejskiego, i jej praprababki Babette Silberstein – oboje zostali przedstawieni w […]

Ursula Beyer i jej młodsza o dwa lata siostra Helga dorastały w mieszanym religijnie domu – ich ojciec Adolf był Żydem, a matka Else ateistką, choć wywodziła się z chrześcijańskiej rodziny. Gdy dziewczynki miały po 13 i 11 lat, spokojne dzieciństwo zakłóciła śmierć Else. Ursula zapamiętała, że owdowiałemu ojcu zdarzało się w tamtym czasie robić […]

Ursula Beyer i jej młodsza o dwa lata siostra Helga dorastały w mieszanym religijnie domu – ich ojciec Adolf był Żydem, a matka Else ateistką, choć wywodziła się z chrześcijańskiej rodziny. Gdy dziewczynki miały po 13 i 11 lat, spokojne dzieciństwo zakłóciła śmierć Else. Ursula zapamiętała, że owdowiałemu ojcu zdarzało się w tamtym czasie robić […]

„Mojej ukochanej synowej Else” – głosi dedykacja na filiżance, którą Mathilde Peritz podarowała swojej synowej Else z domu Durra. Gest świadczy o serdeczności, mimo że obie rodziny dzieliła różnica światopoglądów: Peritzowie byli konserwatywni, a Durrowie liberalni. Dla syna Mathilde, Felixa, postępowość jego żony Else okazała się na tyle atrakcyjna, że z czasem jego relacje z […]

Jakie przedstawienia teatralne, jakie spektakle operowe oglądała Else Peritz przez ten lorgnon? Zamiłowanie do sztuki i wyrafinowany gust wyniosła z domu rodzinnego: jeden z jej bratanków został kompozytorem, jej wujek był pianistą i dyrygentem chóru, a bratanica śpiewaczką operową w Teatrze Miejskim w Breslau

Gdy w 1914 r. wybuchła I wojna światowa, także Żydzi byli wcielani do niemieckiej armii – wśród nich był 25-letni Felix Peritz. Jego wnuk Joseph Pearce wspomina, że Felix jechał na wojnę jak po przygodę i był dumny ze służby jako podoficer sanitariusz. To zdjęcie w otoczeniu swojego oddziału wysłał do rodziny z frontu zachodniego […]

Bracia Haddowie pozują wspólnie do zdjęcia pochodzącego z okresu ich służby w niemieckim wojsku podczas I wojny światowej. Już wtedy zainteresowania i plany zawodowe wiodły każdego z nich w inną stronę. Najstarszy Siegmund został chirurgiem i ordynatorem szpitala żydowskiego w Breslau, Moritz i Albert architektami i projektantami mebli, zaś Willi kupcem, a potem dyrektorem żydowskiego […]