STAWANIE SIĘ BRESLAUEREM_KĄ

Od połowy XVIII w. ścieżki zawodowe, a niekiedy też osobiste żydowskich i nieżydowskich mieszkańców Breslau zaczęły się intensywnie splatać i przenikać. Po długiej nieobecności w mieście, trwającej od czasu wypędzenia w okresie średniowiecza, Żydzi znów mogli osiedlać się w nim na stałe. Choć prawa obywatelskie otrzymywali stopniowo, byli coraz bardziej aktywni w życiu gospodarczym i publicznym miasta. Korzystała z tego głównie najzamożniejsza grupa Żydów, czyli kupcy i przedsiębiorcy. Z czasem przed Żydami otworzyły się kolejne możliwości, gdy pozwolono im studiować na lokalnym uniwersytecie i obejmować funkcje publiczne.

  • Portret Babette Silberstein, pierwsza połowa XIX w.

    dzieło sztuki

    Breslau, największe miasto i centrum gospodarcze Śląska, przyciągał przybyszy z mniejszych miejscowości. Babette Silberstein z domu Friedländer przyjechała do Breslau wraz z mężem Philippem z Brieg (Brzegu) ok. 1814 r. Zamieszkali przy Wallstraße 13 (ul. Pawła Włodkowica), na której wkrótce nieopodal stanęła Synagoga pod Białym Bocianem, ufundowana między innymi przez Philippa. Babette zmarła podczas epidemii […]

    Więcej o obiekcie
  • Fotografia wnętrza domu przy Vogelweide 187 (ul. Mikołaja Kopernika 19), 1933.

    zdjęcie

    Portret Babette Silberstein zdobił kolejne mieszkania jej potomków i potomkiń w Breslau, m.in. mieszkanie jej córki Liny Immerwahr z d. Silbestein przy Ring 19 (Rynek 19) i jej wnuczki Clary Freund z d. Immerwahr przy Schweidnitzer Stadtgraben 20 (ul. Podwale). W latach 30. XX w. obraz wisiał w domu prawnuka Babette, Walthera Freunda, przy Vogelweide […]

    Więcej o obiekcie
  • Fotografia portretowa przedstawiająca Wilhelma Salomona Freunda jako młodego mężczyznę, lata 60. XIX w.

    zdjęcie

    Wilhelm Salomon Freund był prawnikiem i przewodniczącym Izby Adwokackiej w Breslau. Jako znakomity absolwent Uniwersytetu Wrocławskiego, który w wieku dwudziestu lat obronił pracę doktorską, w 1901 r. otrzymał doktorat honoris causa wydziału prawa. W rodzinnych wspomnieniach zachował się jego wizerunek jak na tym zdjęciu: z bujnymi wąsami, gęstymi brwiami, o przenikliwym, ale życzliwym spojrzeniu, które […]

    Więcej o obiekcie
  • Dyplom honorowego obywatela przyznany tajnemu Radcy, Wilhelmowi Salomonowi Freundowi przez magistrat miasta Breslau 1 stycznia 1901 r.

    dokument

    „Arbeit ist des Bürgers Zierde” – „Mieszczanina zdobi praca”: takie motto, zaczerpnięte z poematu Friedricha Schillera, widnieje na „Ehrenbürgerurkunde” czyli dyplomie Honorowego Obywatela Miasta przyznanym Wilhelmowi Salomonowi Freundowi w uznaniu jego wieloletnich zasług jako członka Rady Miasta i jej długoletniego przewodniczącego – pierwszego Żyda w Breslau na tym stanowisku i drugiego, który otrzymał to wyróżnienie. […]

    Więcej o obiekcie
  • Dyplom przyznany Wilhelmowi Salomonowi Freundowi z okazji zakończenia funkcji przewodniczącego Rady Miasta. 29 grudnia 1914 r.

    dokument

    Koniec sprawowania obowiązków miejskich Wilhelma Salomona Freunda przypadł na początek I wojny światowej. W celu uznania jego znaczących zasług politycznych i intelektualnych dla miasta i państwa, w 1914 roku, na rok przed śmiercią Freund otrzymał ten dyplom, ozdobiony przedstawieniem wnętrza Ratusza w Breslau i zasiadającej w nim Rady. W laudacji podkreślono łagodny charakter polityka, jego […]

    Więcej o obiekcie
  • Fotografia wnętrza domu przy Vogelweide 187 (ul. Mikołaja Kopernika 19), 1933.

    zdjęcie

    Mieszkanie lekarza Walthera Freunda zdobiła brązowa figurka szermierza – miniatura rzeźby z fontanny, która 1904 r. stanęła przed gmachem Uniwersytetu Wrocławskiego. Być może przypominała ona Waltherowi studenckie czasy: zarówno on, jak i jego ojciec Wilhelm Salomon, byli absolwentami tej uczelni. Wykładali na niej liczni Żydzi, a rozwój akademickich karier wielu z nich umożliwiło dopuszczenie od […]

    Więcej o obiekcie
  • H. Fischer, rycina przedstawiająca widok na Uniwersytet Wrocławski, po 1904.

    dzieło sztuki

    Mieszkanie lekarza Walthera Freunda zdobiła brązowa figurka szermierza – miniatura rzeźby z fontanny, która 1904 r. stanęła przed gmachem Uniwersytetu Wrocławskiego. Być może przypominała ona Waltherowi studenckie czasy: zarówno on, jak i jego ojciec Wilhelm Salomon, byli absolwentami tej uczelni. Wykładali na niej liczni Żydzi, a rozwój akademickich karier wielu z nich umożliwiło dopuszczenie od […]

    Więcej o obiekcie
  • Cztery członkinie rodziny Herz: Steffi Herz, jej matka Hilde, babcia Gertrud Bornstein i prababcia Henriette Lomnitz, 1929.

    zdjęcie

    Od 1894 r., przez ponad 40 lat, rodzina Herzów prowadziła sklep obuwniczy w Domu Oppenheimów przy Blücherplatz 4 (pl. Solny), w którym się znajdujemy. Na tym zdjęciu, wykonanym na tle nieistniejącego dziś skrzydła południowego Pałacu Królewskiego przy Schloßplatz (pl. Wolności), pozują przedstawicielki czterech pokoleń rodziny. Najstarsza z nich, Henriette Lomnitz, urodziła się w połowie XIX […]

    Więcej o obiekcie
  • Blücherplatz 4 u. 5 zu Breslau, vor der Bereinigung der Gebäudefront.

    zdjęcie

    Żydzi byli mieszkańcami Domu Oppenheimów od początku XIX w. W 1810 r. nabył go bankier Heymann Oppenheim i zamieszkał w nim z rodziną. Oppenheimowie należeli do tak zwanych Żydów uprzywilejowanych, mających zezwolenie na stały pobyt w mieście. Od 1902 do 1942 r. kamienica była w rękach gminy żydowskiej, która wynajmowała swoim członkom mieszkania i sklepy […]

    Więcej o obiekcie